Có một kiểu mệt mỏi rất riêng mà chỉ những người làm cha mẹ mới hiểu. Đó không phải là mệt vì thiếu tiền, cũng không hẳn là mệt vì công việc, mà là mệt vì không biết mình đang làm đúng hay sai với chính con mình. Nuôi một đứa trẻ lớn lên không có sách hướng dẫn. Và càng học nhiều, càng nghe nhiều lời khuyên, người ta lại càng hoang mang. Tôi gặp rất nhiều phụ huynh như vậy trong đời sống và công việc. Và khi nhìn vào hành trình của Nguyễn Hồng Ngọc, tôi nhận ra vì sao bà chọn đi con đường mà rất ít người kiên nhẫn đi đến cùng.
Bà sinh ra ở Thanh Hóa, học tập, sinh sống và làm việc tại Hà Nội từ năm 1996. Hơn 26 năm gắn bó với tâm lý học, giáo dục chuyên biệt và tư vấn hướng nghiệp cho trẻ em, đó không chỉ là một nghề nghiệp, mà là một đời sống được đặt trọn vào những câu hỏi rất khó: tại sao một đứa trẻ lại như vậy, và người lớn cần làm gì để không làm tổn thương con mình thêm nữa.
Khi nghề nghiệp bắt nguồn từ vai trò làm mẹ
Nguyễn Hồng Ngọc không đến với tâm lý học bằng sự tò mò học thuật thuần túy. Bà là một người mẹ có hai con. Chính trải nghiệm làm mẹ khiến bà hiểu rất rõ nỗi sợ âm thầm của phụ huynh: sợ con mình thua kém, sợ con không hòa nhập, sợ mình bất lực trước những vấn đề tâm lý mà bản thân không được đào tạo để xử lý. Những gia đình có con tự kỷ, chậm nói, tăng động giảm chú ý hay rối nhiễu tâm lý thường sống trong trạng thái vừa hy vọng vừa tuyệt vọng. Và rất nhiều người trong số họ không biết bấu víu vào đâu.
Từ sự thấu hiểu đó, sứ mệnh của bà dần hình thành. Không phải chỉ để tư vấn từng ca riêng lẻ, mà để đào tạo một đội ngũ đủ năng lực, đủ đạo đức nghề và đủ bền bỉ để đồng hành lâu dài cùng phụ huynh. Bà hiểu rằng nếu chỉ có một mình bà, thì không bao giờ đủ. Muốn tạo ra thay đổi thật, phải xây hệ thống con người.
Con đường học tập không dừng lại
Một điểm khiến tôi đặc biệt chú ý ở Nguyễn Hồng Ngọc là thái độ học tập gần như không có điểm dừng. Sau khi tốt nghiệp Thạc sĩ Tâm lý học năm 2005, bà tiếp tục tham gia hàng loạt chương trình đào tạo trong và ngoài nước về não bộ, NLP, thôi miên trị liệu, coaching và giáo dục. Không phải để sưu tầm chứng chỉ, mà để mở rộng góc nhìn về con người dưới nhiều lớp khác nhau.
Tâm lý trẻ em không thể tiếp cận bằng một trường phái duy nhất. Mỗi đứa trẻ là một thế giới riêng. Và người làm nghề nếu dừng học quá sớm sẽ rất dễ áp đặt khuôn mẫu lên con người khác. Việc Nguyễn Hồng Ngọc liên tục học, kể cả ở giai đoạn đã có danh tiếng và hệ thống riêng, cho thấy một điều rất rõ: bà không xem mình là “người đã biết đủ”, mà là người đang đi cùng hành trình trưởng thành của chính mình.
Xây dựng hệ thống thay vì chỉ chữa lành cá nhân
Năm 2017, bà sáng lập Công ty TNHH Tư vấn và Phát triển Tâm lý Giáo dục Ngọc Việt. Đây không chỉ là một đơn vị dịch vụ, mà là một nỗ lực hệ thống hóa việc tư vấn tâm lý và giáo dục tại Việt Nam. Công ty tập trung phục vụ các gia đình có con từ 1 đến 18 tuổi, đồng thời đào tạo hàng trăm chuyên gia trong các lĩnh vực liên quan như tư vấn tâm lý, sinh trắc vân tay, nhân số học.
Điều đáng nói là tầm nhìn của bà không dừng ở doanh nghiệp. Nguyễn Hồng Ngọc đặt mục tiêu mỗi năm hỗ trợ thiết lập hàng chục phòng tư vấn tâm lý và giáo dục chuyên biệt tại các trường học. Đây là một tham vọng lớn, bởi nó đòi hỏi sự phối hợp giữa chuyên môn, quản trị, đào tạo con người và cả thay đổi nhận thức xã hội. Nhưng nếu không có những người dám đặt ra mục tiêu như vậy, thì tâm lý học đường sẽ mãi chỉ là phần phụ trong giáo dục.
Người làm nghề và sự bền bỉ âm thầm
Trong một lĩnh vực dễ bị hiểu sai, dễ bị thương mại hóa và cũng dễ bị thần thánh hóa, Nguyễn Hồng Ngọc chọn cách đi khá lặng lẽ. Bà không xây hình ảnh bằng những lời hứa chữa lành nhanh chóng. Thay vào đó, bà nói nhiều về quá trình, về sự kiên nhẫn, về việc cha mẹ cần thay đổi trước khi mong con thay đổi. Đây là điều không dễ nghe, nhưng là điều cần nghe.
Những danh hiệu doanh nhân, những giải thưởng mà bà nhận được là sự ghi nhận xứng đáng, nhưng không phải là trung tâm trong câu chuyện của bà. Trung tâm vẫn luôn là câu hỏi: làm thế nào để trẻ em Việt Nam được hiểu đúng, được hỗ trợ đúng và lớn lên trong một môi trường ít tổn thương hơn.
Gương soi cho những người đang làm cha mẹ
Câu chuyện của Nguyễn Hồng Ngọc không chỉ dành cho những ai làm trong ngành tâm lý hay giáo dục. Nó dành cho bất kỳ người lớn nào đang nuôi một đứa trẻ và đôi lúc thấy mình bất lực. Nó nhắc chúng ta rằng làm cha mẹ cũng là một nghề, và đó là một nghề cần học nghiêm túc, học suốt đời.
Tôi từng lạc hướng trong nhiều vai trò khác nhau của đời sống. Và khi nhìn vào những người như Nguyễn Hồng Ngọc, tôi thấy một mô hình rất rõ: đi sâu vào một lĩnh vực đủ lâu, đủ tử tế và đủ kỷ luật, con người ta sẽ tạo ra giá trị vượt xa bản thân mình. Không phải bằng sự ồn ào, mà bằng sự hiện diện bền bỉ trong những thời khắc khó khăn nhất của người khác.
Nếu có một điều đọng lại sau khi đọc câu chuyện này, thì đó là một lời nhắc rất nhẹ nhưng rất sâu: tương lai của một thế hệ không được quyết định bởi khẩu hiệu, mà bởi những con người sẵn sàng dành cả đời để lắng nghe, học hỏi và đồng hành cùng những đứa trẻ ngay từ khi chúng còn chưa biết nói.