Có một ảo tưởng rất phổ biến về khởi nghiệp: rằng chỉ cần một vài quyết định đúng là mọi thứ sẽ đi lên. Thực tế của con đường này lại ngược hẳn. Phần lớn thời gian, người làm chủ phải đưa ra những quyết định không ai nhìn thấy, không ai khen ngợi, và cũng không ai chia sẻ hậu quả ngoài chính mình. Hành trình của Nguyễn Quang Hưng bước sang giai đoạn này khi anh hiểu rằng: trưởng thành trong khởi nghiệp không đến từ những lần thắng lớn, mà đến từ khả năng đứng vững trước những lựa chọn không có đáp án đẹp.
Khi tăng trưởng không còn là mục tiêu duy nhất
Sau nhiều năm vận hành ổn định, HATIKA không thiếu cơ hội để mở rộng nhanh hơn. Thêm điểm kho, thêm khách lớn, thêm khu vực phân phối. Nhưng cùng lúc đó, áp lực quản trị cũng tăng theo cấp số nhân. Mỗi bước mở rộng đều kéo theo rủi ro về chất lượng, dòng tiền và con người.
Nguyễn Quang Hưng bắt đầu đặt một câu hỏi khác thay vì “có làm được không”: làm xong rồi có giữ được không. Giữ được chất lượng giao hàng mỗi ngày. Giữ được nhịp vận hành không làm đội ngũ kiệt sức. Giữ được uy tín đã xây trong nhiều năm. Khi câu hỏi thay đổi, rất nhiều cơ hội tưởng như hấp dẫn bỗng trở nên không còn phù hợp.
Khởi nghiệp, ở giai đoạn này, không còn là tích lũy thêm, mà là lọc bớt.
Quyết định khó nhất là quyết định làm ít lại
Trong một môi trường tôn vinh tăng trưởng, việc làm ít lại thường bị hiểu nhầm là chùn bước. Nhưng với Nguyễn Quang Hưng, đó là một quyết định có ý thức. Làm ít lại để kiểm soát tốt hơn. Làm ít lại để đội ngũ không bị kéo căng. Làm ít lại để những gì đã hứa với khách hàng không bị bào mòn theo thời gian.
Không phải mọi doanh nghiệp đều cần lớn thật nhanh. Có những doanh nghiệp cần sống khỏe trước khi sống lớn. Việc từ chối một số khách hàng không phù hợp, một số hợp đồng biên lợi nhuận thấp nhưng rủi ro cao là những lựa chọn không dễ, bởi chúng không mang lại cảm giác chiến thắng tức thì. Nhưng chính những lựa chọn đó giữ cho doanh nghiệp không trượt khỏi quỹ đạo ban đầu.
Khởi nghiệp là bài toán con người, không chỉ là bài toán thị trường
Một thay đổi rất rõ trong cách Nguyễn Quang Hưng nhìn về khởi nghiệp là sự chuyển trọng tâm sang con người. Không chỉ là khách hàng, mà là đội ngũ vận hành mỗi ngày. Trong ngành phân phối nông sản, công việc nặng, giờ giấc khắc nghiệt và áp lực cao. Nếu người làm chủ chỉ nhìn vào con số, hệ thống sẽ sớm mòn từ bên trong.
Anh đầu tư nhiều hơn cho đào tạo, cho quy trình rõ ràng, cho việc giao quyền và chịu trách nhiệm cùng đội ngũ. Không phải để trở thành “sếp tốt”, mà để giảm rủi ro phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất. Khi doanh nghiệp có thể vận hành ngay cả lúc người sáng lập không có mặt, đó là dấu hiệu của một tổ chức đang trưởng thành.
Thất bại nhỏ mỗi ngày để tránh thất bại lớn
Một nguyên lý quan trọng được hình thành trong giai đoạn này là chấp nhận những sai lệch nhỏ và sửa ngay, thay vì che giấu để giữ hình ảnh. Giao hàng chậm một tuyến. Chất lượng một lô chưa đạt. Quy trình một khâu bị nghẽn. Những vấn đề này nếu được nhìn thẳng sẽ trở thành dữ liệu để cải tiến.
Nguyễn Quang Hưng chọn cách để lỗi lộ ra sớm, xử lý minh bạch với khách hàng và đội ngũ. Điều này đôi khi gây khó chịu trong ngắn hạn, nhưng lại ngăn được những cú sập lớn về sau. Khởi nghiệp không phải là tránh sai, mà là sai trong tầm kiểm soát.
Từ người bán hàng sang người giữ lời hứa
Ở những năm đầu, vai trò của người sáng lập thường là bán hàng, thuyết phục và chốt đơn. Nhưng khi doanh nghiệp bước vào giai đoạn ổn định, vai trò đó dịch chuyển. Người làm chủ trở thành người giữ lời hứa. Lời hứa về chất lượng. Lời hứa về thời gian. Lời hứa về sự ổn định mà khách hàng dựa vào để xây kinh doanh của họ.
Với Nguyễn Quang Hưng, mỗi thùng hoa quả giao đi không chỉ là hàng hóa, mà là một phần uy tín cá nhân. Khi giữ được lời hứa đủ lâu, doanh nghiệp không cần quảng cáo nhiều. Khách hàng ở lại vì họ không phải lo.
Khởi nghiệp là học cách đi chậm khi mọi người đang chạy
Có những giai đoạn thị trường nóng lên, ai cũng mở rộng, ai cũng nói về tăng trưởng. Đứng ngoài nhịp đó đòi hỏi một sự tỉnh táo rất lớn. Không phải vì mình không làm được, mà vì mình hiểu cái giá phải trả nếu làm.
Nguyễn Quang Hưng chọn đi chậm hơn trong những giai đoạn như vậy. Chậm để quan sát. Chậm để học từ sai lầm của người khác. Chậm để hệ thống kịp hấp thụ những gì đã có. Trong một cuộc đua dài, khả năng không bị cuốn theo đám đông là một lợi thế rất lớn.
Gợi mở cho những người đang ở giữa hành trình
Bài viết này không dành cho những ai đang tìm động lực bắt đầu. Nó dành cho những người đã bắt đầu, đã có kết quả nhất định và đang đứng trước câu hỏi khó hơn: tiếp tục theo cách cũ, hay thay đổi để đi xa hơn.
Tôi từng lạc hướng, từng bắt đầu lại từ con số 0, nên tôi hiểu rất rõ cảm giác phải đưa ra những quyết định không ai cổ vũ. Nhìn vào hành trình của Nguyễn Quang Hưng, có thể thấy một điều rất rõ: khởi nghiệp không phải là chuỗi khoảnh khắc hào hứng, mà là chuỗi ngày giữ mình không đi lệch.
Và đôi khi, điều khiến một người làm chủ khác biệt không phải là tầm nhìn lớn đến đâu, mà là sự kiên định với những nguyên tắc nhỏ, lặp lại mỗi ngày, đủ lâu để doanh nghiệp đứng vững khi sóng lớn đi qua.